Pompeje, których
nie zasypał wulkan
Decumanus Maximus — główna ulica Ostii. Całe rzymskie miasto portowe zachowane z ulicami, mieszkaniami, łaźniami i barami. © Roma Guide
Ostia była portem Rzymu — bramą, przez którą do stolicy płynęło zboże, oliwa i towary z całego basenu Morza Śródziemnego. Jej nazwa pochodzi od łacińskiego „ostium", czyli ujście: leżała tam, gdzie Tyber wpadał do morza.
Nazywa się ją „Pompejami Rzymu", ale jej los był inny. Nie zginęła nagle pod popiołem wulkanu. Umierała powoli: port zamulił się, handel przeniósł gdzie indziej, nadeszła malaria. Opuszczone miasto przykrył muł rzeki — i tak je zakonserwował.
Teatr, na którym
wciąż gra się latem
Przy głównej ulicy stoi rzymski teatr, zbudowany jeszcze za czasów Augusta i powiększony później na blisko cztery tysiące widzów. Wejdź na widownię i usiądź na kamiennych stopniach.
To jeden z niewielu antycznych teatrów, który wciąż żyje — latem odbywają się tu spektakle i koncerty, jak dwa tysiące lat temu. Z górnych rzędów spójrz na plac za sceną.
Teatr w Ostii — wzniesiony za Augusta, powiększony za Kommodusa i Septymiusza Sewera. Wciąż używany latem. © Roma Guide
Plac Korporacji
i mozaiki handlu
Za teatrem otwiera się Piazzale delle Corporazioni — plac otoczony kilkudziesięcioma małymi biurami kupców i armatorów z całego imperium. Przed każdym z nich w posadzce zachowała się czarno-biała mozaika, która reklamowała, czym dana firma się zajmowała.
Piazzale delle Corporazioni — mozaiki przed biurami kupców: statki, latarnie morskie, zwierzęta i nazwy portów z całego Śródziemnomorza. © Roma Guide
Mozaiki z okrętami handlowymi i łodziami — znak armatorów i przewoźników zboża.
Wizerunek latarni morskiej — symbol portu, do którego przybijały statki.
Napisy z nazwami miast: Aleksandria, Kartagina, Narbona — kupcy z całego imperium.
Słonie, byki i inne motywy oznaczające rodzaj przewożonych towarów.
Forum, Kapitol
i mozaika Neptuna
Idąc dalej dotrzesz do forum z wysokim, ceglanym podium Kapitolu — głównej świątyni miasta, poświęconej Jowiszowi, Junonie i Minerwie. To było religijne i polityczne serce Ostii.
Nieopodal koniecznie wejdź na taras nad Termami Neptuna. Z góry zobaczysz wielką, doskonale zachowaną mozaikę: Neptun pędzący przez fale rydwanem ciągniętym przez morskie konie, w otoczeniu trytonów i nereid.
Termy Neptuna — wielka mozaika z Neptunem na rydwanie ciągniętym przez morskie konie, oglądana z tarasu nad łaźniami. © Roma Guide
Bary, bloki, latryny
i wiele bogów
Antyczny bar z marmurową ladą i malowanym „menu" na ścianie — rzymskie jedzenie na wynos.
Wielopiętrowe bloki mieszkalne. To tu, nie w willach, mieszkała większość rzymian.
Wspólne, kamienne toalety; a obok mitrea, świątynie i jedna z najstarszych synagog Europy.
To właśnie w Ostii, czekając na statek do Afryki, zmarła w trzysta osiemdziesiątym siódmym roku święta Monika, matka świętego Augustyna. Tu, według „Wyznań", oboje przeżyli słynną wspólną wizję życia wiecznego. Port Rzymu jest więc także jednym z miejsc narodzin chrześcijańskiej duchowości Zachodu.
Narodziny, rozkwit, zapomnienie
Pierwsza kolonia
Powstaje warowny obóz (castrum) — według tradycji pierwsza kolonia Rzymu, strzegąca ujścia Tybru.
Złoty wiek portu
Ostia rośnie jako port Rzymu; powstają insule, łaźnie, plac korporacji. Miasto liczy dziesiątki tysięcy mieszkańców.
Portus przejmuje handel
Cesarze budują nowy, sztuczny port Portus. Z czasem to on przejmie rolę Ostii.
Śmierć św. Moniki
W Ostii umiera matka św. Augustyna, w drodze powrotnej do Afryki.
Powolny upadek
Zamulenie portu, najazdy i malaria wyludniają miasto. Ostia zostaje opuszczona.
Wielkie wykopaliska
Archeolodzy odsłaniają miasto spod mułu, czyniąc z niego jedno z najważniejszych stanowisk antycznych.
Pół dnia w antycznym mieście
Dojazd: kolejką Roma–Lido z Porta San Paolo do stacji Ostia Antica. Bilet do parku ok. 18 €. Czas: 3–4 godziny. Weź wodę i wygodne buty.
Porta Romana i nekropolia
Wejdź główną bramą wzdłuż antycznych grobów i ruszaj Decumanusem w głąb miasta.
Teatr i Plac Korporacji
Wejdź na widownię teatru, potem zejdź na plac za sceną i odszukaj mozaiki kupców.
Forum i Kapitol
Dojdź do forum z wysokim podium Kapitolu — serca miasta.
Termy Neptuna
Wejdź na taras nad łaźniami, by z góry zobaczyć wielką mozaikę Neptuna.
Thermopolium i insule
Zajrzyj do antycznego baru z malowanym menu i wejdź do bloku mieszkalnego.
Spokojne zakątki
Na koniec poszukaj cichych domów, mitreów i widoku ku dawnemu ujściu Tybru.